सोयाबीनमधील पाने खाणाऱ्या अळ्यांचे वेळीच व्यवस्थापन करा! एकात्मिक कीड व्यवस्थापनाचा अवलंब करण्याचे कृषी शास्त्रज्ञांचे आवाहन

 

साप्ताहिक सागर आदित्य 

 सोयाबीनमधील पाने खाणाऱ्या अळ्यांचे वेळीच व्यवस्थापन करा!

एकात्मिक कीड व्यवस्थापनाचा अवलंब करण्याचे कृषी शास्त्रज्ञांचे आवाहन

सोयाबीन हे महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांचे महत्त्वाचे नगदी पीक आहे. सोयाबीनच्या उत्पादनावर शेतकऱ्यांचे आर्थिक उत्पन्न मोठ्या प्रमाणात अवलंबून असल्याने पिकावर होणारा किडींचा प्रादुर्भाव वेळीच ओळखून त्याचे व्यवस्थापन करणे आवश्यक आहे.

सध्या सोयाबीन पिकावर उंटअळी तसेच तंबाखूवरील पाने खाणाऱ्या अळीचा प्रादुर्भाव दिसून येत आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी पिकाचे नियमित निरीक्षण करून किडींचा प्रादुर्भाव आढळताच एकात्मिक कीड व्यवस्थापन पद्धतीचा अवलंब करावा, असे आवाहन वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठातील कीटकशास्त्र विभागाचे शास्त्रज्ञ डॉ. पुरुषोत्तम नेहरकर, डॉ. अनंत लाड, डॉ. राजरतन खंदारे आणि डॉ. योगेश मात्रे यांनी केले आहे.

🐛 पाने खाणाऱ्या प्रमुख अळ्या

तंबाखूवरील पाने खाणारी अळी, उंटअळी, घाटेअळी आणि केसाळ अळी यांचा प्रादुर्भाव सोयाबीनमध्ये होऊ शकतो. या अळ्यांमुळे पिकाच्या पानांचे, फुलांचे तसेच शेंगांचे नुकसान होऊन उत्पादनावर परिणाम होण्याची शक्यता असते.

🔎 तंबाखूवरील पाने खाणारी अळी

ऑगस्ट ते ऑक्टोबर या कालावधीत या अळीचा प्रादुर्भाव मोठ्या प्रमाणात दिसून येतो. सुरुवातीच्या अवस्थेतील अळ्या समूहाने राहून पानावरील हरितद्रव्य खातात. मोठ्या झाल्यानंतर त्या संपूर्ण शेतात पसरतात आणि पानांना अनियमित आकाराची मोठी छिद्रे पाडतात. प्रादुर्भाव तीव्र झाल्यास पाने चाळणीसारखी दिसू शकतात. फुलोऱ्यात या अळ्या फुलांचेही नुकसान करतात.

🐛 उंटअळीपासूनही सावधान!

पीक १५ ते २० दिवसांचे झाल्यानंतर उंटअळीचा प्रादुर्भाव दिसून येऊ शकतो. या अळ्या पानांवर लहान, अनियमित आकाराची छिद्रे पाडतात. प्रादुर्भाव वाढल्यास फुले, शेंगा तसेच दाणे भरण्याच्या प्रक्रियेवर परिणाम होऊन उत्पादनात घट होण्याची शक्यता असते.

🌿 किडींच्या व्यवस्थापनासाठी काय कराल?

▪️ सोयाबीन पिकाचे नियमित सर्वेक्षण करून किडींचा प्रादुर्भाव तपासा.

▪️ पीक तणमुक्त ठेवा.

▪️ तंबाखूवरील पाने खाणारी अळी व केसाळ अळीची अंडी आणि अळीग्रस्त पाने अळ्यांसह अलगद तोडून नष्ट करा.

▪️ तंबाखूवरील पाने खाणारी अळी व हिरवी घाटेअळी यांचा प्रादुर्भाव समजण्यासाठी प्रत्येक किडीसाठी हेक्टरी ५ कामगंध सापळे लावा.

▪️ मोठ्या प्रमाणात नर पतंग पकडण्यासाठी हेक्टरी १५ ते २० कामगंध सापळे लावा.

▪️ शेतात इंग्रजी ‘टी’ आकाराचे हेक्टरी ५० पक्षीथांबे उभारावेत.

▪️ प्रतिबंधात्मक व्यवस्थापनासाठी ५ टक्के निंबोळी अर्काची फवारणी करावी.

▪️ तंबाखूवरील पाने खाणाऱ्या अळीचा प्रादुर्भाव आढळताच नोमुरिया रिलाई या बुरशीची ४ ग्रॅम प्रति लिटर पाण्यात मिसळून फवारणी करावी.

⚠️ आर्थिक नुकसान पातळी ओलांडल्यानंतरच कीटकनाशकांचा वापर करा

किडींचा प्रादुर्भाव आर्थिक नुकसान पातळीपेक्षा अधिक झाल्यानंतरच कीटकनाशकांची फवारणी करावी. यासाठी कृषी शास्त्रज्ञांनी शिफारस केलेल्या कीटकनाशकांपैकी कोणत्याही एका कीटकनाशकाची आलटून-पालटून फवारणी करावी.

प्रति लिटर पाण्यासाठी शिफारस केलेली मात्रा :

▪️ फ्लूबेंडामाईड ३९.३५ टक्के एससी — ०.३ मिली

▪️ क्लोरॅन्ट्रानिलीप्रोल १८.५ टक्के एससी — ०.३ मिली

▪️ इमामेक्टीन बेन्झोएट १.९० टक्के ईसी — ०.८५ मिली

▪️ टेट्रानिलिप्रोल १८.१८ टक्के एससी — ०.५ ते ०.६ मिली

▪️ नोव्हाल्युरॉन ५.२५ टक्के अधिक इंडॉक्साकार्ब ४.५० टक्के एससी — १.६५ ते १.७५ मिली

▪️ अॅसिटामीप्राईड २५ टक्के अधिक बायफेंथ्रिन २५ टक्के डब्ल्यूजी — ०.५ ग्रॅम

ही मात्रा साध्या अथवा नॅपसॅक पंपासाठी आहे. पेट्रोल पंपासाठी याचे प्रमाण तीन पट वापरावे.

💧 फवारणी करताना काळजी घ्या

फवारणीसाठी स्वच्छ पाण्याचा वापर करावा. कीटकनाशकांची फवारणी करताना हातमोजे, तोंडावर मास्क आणि डोळ्यांवर संरक्षक चष्मा वापरावा. कीटकनाशकांच्या वापरावेळी सुरक्षिततेच्या आवश्यक त्या सर्व उपाययोजनांचे पालन करावे.

शेतकऱ्यांनो, पिकाचे नियमित निरीक्षण करा, किडीचा प्रादुर्भाव वेळीच ओळखा आणि एकात्मिक कीड व्यवस्थापनाचा अवलंब करून सोयाबीन पिकाचे संरक्षण करा. 🌱

#सोयाबीन #कीडव्यवस्थापन #एकात्मिककीडव्यवस्थापन #उंटअळी #पानेखाणाऱ्याअळ्या #कृषी #शेतकरी #सोयाबीनपीक #पीकसंरक्षण #कृषीशास्त्रज्ञ #वाशिम