कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या साहाय्याने पिकांवरील किड व रोग ओळखण्याचे प्रशिक्षण संपन्न

 

🌾🤖 कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या साहाय्याने पिकांवरील किड व रोग ओळखण्याचे प्रशिक्षण संपन्न

महाविस्तार-एआय प्रणालीमुळे शेतकऱ्यांना मिळणार अधिक अचूक व वेळेवर कृषी मार्गदर्शन

शेतीमध्ये आधुनिक तंत्रज्ञानाचा प्रभावी वापर वाढवून शेतकऱ्यांना अधिक अचूक, जलद आणि विश्वासार्ह कृषी सल्ला उपलब्ध करून देण्याच्या उद्देशाने कृषी विभागाच्या अधिकारी व कर्मचाऱ्यांसाठी कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआय) आधारित किड व रोग ओळख प्रणालीचे विशेष प्रशिक्षण विदाता प्रशिक्षण केंद्र, कृषी विज्ञान केंद्र, वाशिम येथे आयोजित करण्यात आले.

राज्य शासनाच्या नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी प्रकल्प (पोकरा) २.० अंतर्गत टीआयएच फाउंडेशन फॉर आयओटी अँड आयओई, आयआयटी मुंबई तसेच राज्यातील चारही कृषी विद्यापीठांच्या संयुक्त सहकार्याने पिकांवरील किड व रोगांची मशीन लर्निंग तंत्रज्ञानाच्या साहाय्याने अचूक ओळख करणारी अत्याधुनिक प्रणाली विकसित करण्यात येत आहे. या उपक्रमामुळे शेतकऱ्यांना महाविस्तार-एआय मोबाईल ॲपच्या माध्यमातून पिकांच्या आरोग्याविषयी वेळेवर आणि शास्त्रशुद्ध मार्गदर्शन उपलब्ध होणार आहे.

प्रशिक्षणात तालुका कृषी अधिकारी, नोडल अधिकारी, तंत्र अधिकारी (विस्तार), मास्टर ट्रेनर क्रॉपसॅप, नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी प्रकल्पातील समूह सहाय्यक तसेच तंत्रज्ञान समन्वयक यांनी सक्रिय सहभाग घेतला.

कृषी विज्ञान केंद्राचे शास्त्रज्ञ राजेश डवरे यांनी विविध पिकांवरील किड व रोगांची लक्षणे, त्यांचे अचूक निदान, शेतपातळीवरील निरीक्षण पद्धती आणि कृत्रिम बुद्धिमत्ता प्रणालीसाठी आवश्यक असलेल्या दर्जेदार छायाचित्रांचे महत्त्व याविषयी सविस्तर मार्गदर्शन केले. अचूक माहिती संकलनासाठी क्षेत्रभेटीदरम्यान घ्यावयाची काळजी आणि नोंदींची गुणवत्ता कशी राखावी, याबाबतही त्यांनी मार्गदर्शन केले.

त्यानंतर नचिकेत देशपांडे यांनी क्रॉप हेल्थ मॉनिटरिंग सिस्टीम (सीएचएमएस) ॲपचे प्रात्यक्षिक सादर केले. किड व रोगांच्या नोंदी करणे, छायाचित्रे अपलोड करणे, माहितीची अचूक नोंद ठेवणे आणि मोबाईल ॲपचा प्रभावी वापर याविषयी त्यांनी प्रत्यक्ष मार्गदर्शन केले. सहभागी अधिकारी व कर्मचाऱ्यांनी ॲपवर स्वतः नोंदी करून त्याचा प्रत्यक्ष अनुभवही घेतला.

या प्रशिक्षणामुळे जिल्ह्यातील कृषी यंत्रणेला आधुनिक तंत्रज्ञानाचा अधिक प्रभावी वापर करता येणार असून पिकांवरील किड व रोगांचे लवकर व अचूक निदान करून शेतकऱ्यांना योग्य वेळी आवश्यक कृषी सल्ला देणे अधिक सुलभ होणार आहे. तंत्रज्ञान, संशोधन आणि कृषी विस्तार यांची सांगड घालणारी महाविस्तार-एआय आणि सीएचएमएस प्रणाली भविष्यात शेतकऱ्यांपर्यंत अधिक सक्षम, परिणामकारक आणि तंत्रज्ञानाधारित कृषी सेवा पोहोचविण्यास महत्त्वाची भूमिका बजावणार आहे.

कार्यक्रमाच्या शेवटी लक्ष्मण सावंत यांनी उपस्थित मान्यवर, प्रशिक्षक आणि सहभागी अधिकारी-कर्मचाऱ्यांचे आभार मानले. प्रशिक्षणाच्या यशस्वी आयोजनासाठी प्रदीप पवार (प्रकल्प विशेषज्ञ – मनुष्यबळ विकास), राजेश कोकाटे (लेखा सहाय्यक) तसेच कृषी विज्ञान केंद्राच्या कर्मचाऱ्यांनी विशेष परिश्रम घेतले.

🌱 आधुनिक तंत्रज्ञानाची साथ आणि कृषी तज्ज्ञांचे मार्गदर्शन यामुळे शेती अधिक सक्षम, उत्पादनक्षम आणि शाश्वत करण्याच्या दिशेने हे महत्त्वाचे पाऊल ठरणार आहे.

 #MahavistarAI #AIInAgriculture #CropHealth #CHMS #POCRA #KrishiVigyanKendra #SmartFarming #DigitalAgriculture #FarmTechnology #Agriculture #Maharashtra