माणूस 'हत्या' पाहतो, पण 'प्रेम' का पाहू शकत नाही?

 

साप्ताहिक सागर आदित्य 

माणूस 'हत्या' पाहतो, पण 'प्रेम' का पाहू शकत नाही?

आजच्या समाजाचं एक भीषण वास्तव या एका वाक्यात दडलं आहे. आपण इतके संवेदनाहीन झालो आहोत की, भररस्त्यात कोणाची 'हत्या' होत असेल, कोणाला मारलं जात असेल, तर आपण गर्दी करून ते पाहतो, त्याचे व्हिडिओ बनवतो. पण तेच जर कुठे 'प्रेम' व्यक्त होताना दिसलं, तर मात्र आपल्या नजरा लगेच खालच्या दिशेला वळतात किंवा आपण कपाळावर आठ्या घालून तिथे 'संस्कृती' धोक्यात आल्याचा गिल्ला करतो.

विचित्र मानसिकता: रक्ताचं कौतुक, प्रेमाचा तिरस्कार?

आपल्या समाजात हिंसेला एक प्रकारचं 'नॉर्मलायझेशन' मिळालं आहे. न्यूज चॅनेलवर दिवसभर रक्ताचे सडे आणि गुन्हेगारीच्या बातम्या आपण कुटुंबासोबत बसून चवीने पाहतो. पण चित्रपटात एखादा प्रेमाचा सीन आला की लगेच चॅनेल बदललं जातं. हीच ती विकृत मानसिकता आहे जिथे आपल्याला 'विनाश' चालतो, पण 'निर्मिती' (प्रेम) पाहायला आपण घाबरतो.

पण खरा प्रश्न इथे उभा राहतो...

  एखाद्याचा खून होत असताना आपण तिथे उभे राहून व्हिडिओ काढतो, ते व्हिडिओ व्हॉट्सॲपवर शेअर करतो आणि जणू काही आपण खूप मोठे समाजसेवक आहोत अशा अविर्भावात त्यावर तासनतास चर्चा करतो. हे शौर्य आहे की आपली विकृती?

  अपघात होऊन एखादा माणूस रस्त्यावर रक्ताच्या थारोळ्यात पडलेला असतो, कोणी आत्महत्येसारखं टोकाचं पाऊल उचलतं, तेव्हा त्याला वाचवण्याऐवजी कॅमेरा काढून शूटिंग करण्यात आपल्याला कोणता आनंद मिळतो?

  मारामारी, हाणामारी आणि भांडणाचे व्हिडिओ व्हायरल करताना आपलं हृदय का थरथरत नाही? कोणाचं तरी आयुष्य उद्ध्वस्त होत असताना त्याचे व्हिडिओ फॉरवर्ड करून आपण नक्की काय साध्य करतोय?

  जेव्हा हीच हिंसा, हाच रक्तपात आपण मोठ्या कौतुकाने पाहतो, तेव्हा आपल्याला आपली संस्कृती धोक्यात आल्याचं का वाटत नाही?

आणि दुसरं विदारक सत्य पहा...

त्याच समाजात जर दोन जीवांमध्ये प्रेम उमलत असेल, कोणी एकमेकांचा आधार बनून प्रेमाने संवाद साधत असेल, तर आपल्याला तो 'गुन्हा' का वाटतो? हिंसेचे व्हिडिओ शेअर करण्यात आपल्याला धन्यता वाटते, मग प्रेमाचा विषय निघताच आपण इतके संकुचित का होतो?

एक जळजळीत उदाहरण

समजा, एका सार्वजनिक ठिकाणी दोन तरुण मुलं एकमेकांशी भांडतायत, एकमेकांचे गळे धरतायत आणि रक्ताळलेल्या अवस्थेत एकमेकांना शिव्या देतायत. तिथे किमान १०० लोक उभे राहून ती 'हत्या' किंवा ती 'हिंसा' मोठ्या कुतूहलाने पाहतील. कोणीही मध्ये पडणार नाही, पण प्रत्येकजण ते दृश्य आपल्या डोळ्यांत साठवेल.

दुसरीकडे...

त्याच ठिकाणी जर एखादं जोडपं एकमेकांचा हात धरून, डोळ्यात डोळे घालून शांतपणे बसलं असेल, तर तिथून जाणारा प्रत्येक दुसरा माणूस त्यांच्याकडे तुच्छतेने बघेल. कुणीतरी टोमणा मारेल, "बघा आजकालची पिढी कशी बिघडली आहे!"

विचार करा:जो समाज हिंसा उघड्या डोळ्यांनी पचवतो, त्याला प्रेमाची इतकी भीती का वाटते?

ज्या दिवशी या देशातल्या रस्त्यांवर प्रेमाने चालणाऱ्या जोडप्यांना पाहून लोक हसतील आणि कोणावर तरी हात उचलणाऱ्या माणसाला पाहून संतापाने एकत्र येतील, त्या दिवशी समजावं की आपण खऱ्या अर्थाने 'माणूस' झालो आहोत.

लक्षात ठेवा, 'हत्या' करणारा हा समाजाचा शत्रू असतो, पण 'प्रेम' करणारा हा समाजाचा आधार असतो. कारण द्वेष संपवण्यासाठी तलवारीची नाही, तर एका मायेच्या स्पर्शाची गरज असते.

आपल्या नजरेतून हिंसेचा पडदा फेकून द्या आणि प्रेमाचं स्वागत करायला शिका. कारण जग प्रेमाने टिकतं, हत्येने नाही!

आज स्वतःला विचारून पहा: मी हिंसेचा प्रेक्षक आहे की प्रेमाचा समर्थक?

✍️ साप्ताहिक सागर आदित्य